You are currently browsing the category archive for the ‘Ελπίδα’ category.
Όλοι μιλούν, καθένας με τον τρόπο του, για τις αλλαγές που πρέπει να κάνει η Ελλάδα στην προσπάθειά της να υλοποιήσει επιτυχώς το πρόγραμμα σταθερότητας και ανάπτυξης, να μειώσει δραστικά τα ελλείμματα, να μπορεί να αποπληρώνει τα χρέη της, να μεταβεί σε ένα νέο βιώσιμο μοντέλο παραγωγής και διατηρήσιμης ανάπτυξης έτσι ώστε σταδιακά να απεξαρτηθεί από το μηχανισμό διάσωσης και τελικά να αρχίσει να διαβιώνει με τις δικές της δυνάμεις, έχοντας τις λιγότερες δυνατές απώλειες.
Αυτή η συζήτηση μέχρι τώρα, στο βαθμό και στο βάθος που γίνεται, αναφέρεται στα αποκαλούμενα μεγάλα θέματα των διαρθωτικών αλλαγών ή των μεταρρυθμίσεων. Μπορεί πράγματι για θέματα όπως είναι το ασφαλιστικό, η παιδεία, οι ιδιωτικοποιήσεις, η υγεία, το φορολογικό σύστημα, ο εκλογικός νόμος να γίνονται κατά καιρούς αναλύσεις στον καθημερινό και επιστημονικό τύπο, να διοργανώνονται εκδηλώσεις, να διεξάγονται διαβουλεύσεις και φυσικά να γίνονται συζητήσεις στη Βουλή και αλλού. Όμως, παρά τα όσα λέγονται και συνθέτουν τη μεγάλη εικόνα των αναγκαίων άμεσων μέτρων, διαπιστώνει κανείς ότι λιγότερη δημόσια συζήτηση, προς το παρόν, γίνεται για το τι ακριβώς πρέπει να αλλάξει, γιατί πρέπει, από ποιούς και με τι τρόπους.
Σε μια περίοδο κρίσης με κατεπείγουσες ανάγκες οι οποίες τίθενται με καταιγιστικούς ρυθμούς στην πολιτική ημερήσια θεματολογία, οι εξαντλητικά αναλυτικές δημόσιες συζητήσεις εύκολα χαρακτηρίζονται, ανεξάρτητα από το αν όντως είναι, περιττή πολυτέλεια. Ωστόσο, όλα όσα πρέπει να αλλάξουν προκειμένου η Ελλάδα τελικά να τα καταφέρει συνιστούν, σε πείσμα όσων αποθεώνουν την αφ’ υψηλού τεχνοκρατική άσκηση πολιτικής, τις καθημερινές μας πραγματικότητες. Πραγματικότητες που ανάλογα με το πως κανείς τις βιώνει έχουν διάσπαρτα και ιδιαίτερα έντονα τα σημάδια τους στο δημόσιο χώρο και λόγο.
Πολλές απ’ τις εικόνες που συναντάμε καθημερινά, ακριβέστερα θα λέγαμε πως τις αντιμετωπίζουμε, αποτελούν αυτόνομες δηλώσεις της κρίσης. Τέτοιες εικόνες έχουμε την τάση να τις προσπερνάμε μάλλον αδιάφορα καθώς εγγράφονται σαν τυποποιημένες όψεις του αστικού τοπίου στο συλλογικό ασυνείδητο. Είναι, όμως, κάτι συγκυριακές στιγμές που η αντιμετώπιση τέτοιων εικόνων αφυπνίζει μια πιο κριτική ματιά. Από τη συγκεκριμένη βιβλιοβιτρίνα της οδού Σόλωνος περνάω σχεδόν καθημερινά. Ήταν, όμως, μόλις πρίν λίγες μέρες που η εικόνα του τίτλου “Η ΦΥΣΙΚΗ ΤΟΥ ΑΣΕΠ” αναπαρέστησε με ιδιαίτερο δυναμισμό κάποιες επι μέρους όψεις της κρίσης.
Πρόκειται για βιβλίο το οποίο όπως εκατοντάδες άλλα γράφτηκε με σκοπό να καλύψει την ύλη των διαγωνισμών του ΑΣΕΠ. Ο εμπνευστικός, όπως αποδεικνύεται, τίτλος του επελέγη με επικοινωνιακά κριτήρια. Το μήνυμα απευθύνεται στον υποψήφιο δημόσιο υπάλληλο, απόφοιτο ελληνικού ή και ξένου πανεπιστημίου που μπορεί πιθανότατα να έχει κάνει και κάποιες μεταπτυχιακές σπουδές. Του λέει πως όλη η φυσική που χρειάζεται να ξέρει για να επιτύχει στις εξετάσεις βρίσκεται σ΄αυτό εδώ το βιβλίο, συγκεντρωμένη και ευσύνοπτη. Ορατός είναι επίσης ο υπαινιγμός ότι “Η φυσική του ΑΣΕΠ” είναι κάτι άλλο από ό,τι ήξερε για αυτό το γνωστικό αντικείμενο έως σήμερα. Το μήνυμα είναι κομμένο και ραμμένο στα εξαιρετικά στενά μέτρα του χρεωκοπημένου αλλά όχι ακόμα χαμένου ελληνικού επαγγελματικού ονείρου. Εκείνου του διορισμού στο δημόσιο.
Η συγγραφή και η ανάγνωση ενός τέτοιου εγχειριδίου συνιστά ομολογία αλυσιδωτής αποτυχίας σε διάφορα επίπεδα. Από τη χρόνια ανεπάρκεια της μη κρατικοδίαιτης ιδιωτικής πρωτοβουλίας και το γεγονός ότι ο δημόσιος τομέας είναι ο πιο περιζήτητος εργοδότης. Έως τη διαχρονική τραγωδία της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και της στρεβλής εξεταστικής κουλτούρας που αναπαράγει στο διηνεκές. Σε προσωπικό επίπεδο , γι΄αυτόν που θα προστρέξει στη … φυσική του ΑΣΕΠ, η αποτυχία μπορεί να είναι πιο επώδυνη, καθώς η λογική του μπούσουλα επί της ουσίας ακυρώνει τις ακαδημαϊκές του σπουδές.
Στον καθημερινό μας μικρόκοσμο υπάρχουν εικόνες της κρίσης αλλά και παραδείγματα που δείχνουν τους δρόμους για να την ξεπεράσουμε. Η αποκάλυψη των πρώτων ίσως είναι μια βασική προϋπόθεση για τον εντοπισμό των τελευταίων.
Η κριτική στον τρόπο επιλογής γενικών και ειδικών γραμματέων στα υπουργεία και στελεχών σε διάφορους φορείς του δημοσίου προσλαμβάνει δραματικούς τόνους στο λόγο των ΜΜΕ και της αντιπολίτευσης. Όσοι ασκούν κριτική δίνουν έμφαση σε τρία κυρίως ζητήματα. Πρώτον, στην καθυστέρηση ολοκλήρωσης των διαδικασιών. Δεύτερον, στα προβλήματα που η καθυστέρηση προκαλεί στην εκτελεστική λειτουργία της κυβέρνησης. Τρίτον, στο ότι οι επιλογές που τελικά γίνονται ακυρώνουν τη χρονοβόρα ανοικτή διαδικασία αφού περιλαμβάνουν στελέχη με θητεία είτε σε προηγούμενες κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ ή και στα κομματικά του όργανα.
Αντιγράφω ένα δείγμα αυτής της κριτικής το οποίο επέλεξα απλά γιατί έτυχε να το σχολιάσω. Έγραψε λοιπόν ο Στάθης στην Ελευθεροτυπία:
Η κυρία Λίνα Μενδώνη, ξανά Γενική Γραμματέας στο Υπουργείο Πολιτισμού, όπου είχε επίσης υπηρετήσει στο παρελθόν, πάλι από την ίδια θέση κατά την περίοδο 1999-2004. Ολοι οι πολιτιστικοί συντάκτες χθες όλων των εφημερίδων μόνον καλά λόγια κι επαίνους είχαν να πουν για την κυρία Μενδώνη.
Γιατί λοιπόν χρειάστηκαν 60 μέρες και η «εξέταση» χιλιάδων βιογραφικών για να γίνει το αυτονόητο;….
στο ίδιο άρθρο λίγο μετά λέει:
απλώς αποδεικνύεται για μιαν ακόμα φορά ότι συχνά οι πιασάρικες κι αβασάνιστες «καινοτομίες» εκβαίνουν μαλθακίες.Προς επίρρωσιν τούτου: το 90% των γενικών γραμματέων που έχουν έως τώρα διορισθεί είναι ΠΑΣΟΚ (και το υπόλοιπο 10% μάλλον ΠΑΣΟΚ φίλοι, ΠΑΣΟΚ συγγενείς, ΠΑΣΟΚ κουμπάροι, ΠΑΣΟΚ επιστήμονες με ντοκτορά ΠΑΣΟΚ, ΠΑΣΟΚ εκ ΠΑΣΟΚ, κρυπτοΠΑΣΟΚ και ΠΑΣΟΚ πρασινοφρουροί).
Επειδή η επιφανειακή κριτική γίνεται εύκολα και “βολεύει” άφησα το παρακάτω σχόλιο:
Επειδή συχνά η επίκληση του “λαϊκισμού των άλλων” λειτουργεί και ως προκάλυμμα του λαϊκισμού που ακολουθεί, παρακαλώ αν σας είναι εφικτό, μπείτε στον κόπο να κατατάξετε τις παρακάτω επιλογές με βάση το, κάπως ισοπεδωτικό, ερμηνευτικό σας σχήμα.
- Μαργαρίτα Καραβασίλη (https://apps.opengov.gr/sec_cvs/html/karavasili.html)
- Μαρία Στρατηγάκη (https://apps.opengov.gr/sec_cvs/html/stratigaki.html)
- Διομήδης Σπινέλλης (https://apps.opengov.gr/sec_cvs/html/spinellis.html)
- Αρθούρος Ζερβός (http://www.foreignpress-gr.com/2009/11/blog-post_5039.html)
Πρόκειται για έναν κυριολεκτικά έντεχνο λαϊκισμό καθώς ο λόγος του Στάθη συνοδεύεται πάντα από, λιγότερο ή περισσότερο πετυχημένα, σκίτσα. Αυτό που παρατηρώ, προφανώς δεν αφορά μόνο τον Στάθη, είναι ότι η κριτική που ασκείται στην ανοικτή διακυβέρνηση έχει μοιρολατρικά στοιχεία. Διέπεται από μια παραδοχή, άλλοτε κυνικά φανερή και άλλοτε πιο σιωπηλή, πως ό,τι και αν γίνει θα είναι τελικά αναπότρεπτη η επανάληψη του ίδιου μεταπολιτευτικού έργου με άλλους πρωταγωνιστές.
Είναι εύκολο και βολικό το κανάκεμα των αδυναμιών και των ελαττωμάτων του λαού. Το δύσκολο είναι να δημιουργηθούν ευνοικές συνθήκες για την αξιοποίηση των προτερημάτων του. Είναι εύκολη και βολική η απαξιωτική κριτική. Το δύσκολο είναι να ερευνήσει κανείς σε βάθος, να συγκρίνει μεθοδικά τι συμβαίνει στον κόσμο και να τεκμηριώσει τις επιλογές του.
Κοινός παρανομαστής της κριτικής είναι η υποτιθέμενη ασυμφωνία μεταξύ των ανοικτών διαδικασιών και της αποτελεσματικότητας. Θυμίζει μάλιστα την σφοδρή εναντίωση στους θεσμούς και τις διαδικασίες του ανοικτού κόμματος, όταν το ΠΑΣΟΚ ήταν αξιωματική αντιπολίτευση. Και τότε το μεγαλύτερο μέρος της κριτικής εστιάζε στην έλλειψη αποτελεσματικότητας και συντονισμού, μέχρι που οι επιλογές του Γιώργου Παπανδρέου δικαιώθηκαν από το αποτέλεσμα των πρόσφατων εθνικών εκλογών. Μάλιστα έτυχαν διεθνούς αναγνώρισης, αλλά και εγχώριας καθώς και η ΝΔ αρχίζει να εξασκείται.
Παρά το γεγονός ότι και η κλίμακα διαφέρει και το μεγέθος των συσσωρευμένων προβλημάτων της χώρας είναι μεγάλο, πιστεύω πως τελικά η ανοικτή διακυβέρνηση θα δικαιωθεί, από τα αποτελέσματα της φυσικά. Έτσι μάλλον και πάλι θα’ μαστε στο άλλο έργο θεατές.
Ενώ αναμένεται η δημοσίευση πιο αναλυτικών στοιχείων από το διακαναλικό exit poll που διενήργησαν από κοινού εταιρείες δημοσκοπήσεων, μπορούμε να βγάλουμε κάποια βασικά συμπεράσματα για τις εκλογές του Οκτωβρίου του 2009.
Πρώτον: Το ΠΑΣΟΚ πέτυχε μια θριαμβευτική νίκη. Σε αυτές τις εκλογές συνέβη αυτό που οι Αγγλοσάξονες ονομάζουν landslide. Είχαμε δηλαδή ένα σαρωτικό εκλογικό κύμα που ανέβασε το εθνικό ποσοστό του ΠΑΣΟΚ στο 44% (άνοδος +5,7% από το 2007) και συρρίκνωσε κυριολεκτικά τη ΝΔ στο ιστορικά χαμηλό 33,5% (πτώση 8% από το 2007). Η έκταση της διαφοράς των 10,4% ποσοστιαίων μονάδων οφείλεται στην απευθείας μετατόπιση ψηφοφόρων της ΝΔ πρός το ΠΑΣΟΚ που υπολογίζεται αρκετά πάνω από το 10% των ψηφοφόρων της του 2007. Το 44% είναι το 4ο υψηλότερο εθνικό του ποσοστό του ΠΑΣΟΚ στις 13 εκλογικές αναμετρήσεις της μεταπολίτευσης.
Δεύτερον: Η δομή του εκλογικού αποτελέσματος, τόσο στην επικράτεια όσο και στις εκλογικές περιφέρειες, μοιράζεται κοινά στοιχεία τόσο με το 1981 όσο και με το 1993. Χαρακτηριστικότερο παράδειγμα της ομοιότητας με το 1981 είναι η Ά Αθήνας στην οποία το ΠΑΣΟΚ είχε να έρθει πρώτο κόμμα από τότε. Το 1993, όπως είπαμε μια ημέρα πριν τις χθεσινές εκλογές, ήταν ένας καλός συμβουλευτικός οδηγός για την προσέγγιση του αποτελέσματος του 2009. Έχοντας το 1993 ως βάση και συνεκτιμόντας, λίγο αυθαίρετα, την πολιτική δυναμική και πραγματικά εκλογικά αποτελέσματα από τις πρόσφατες Ευρωεκλογές και προηγούμενες αναμετρήσεις κάναμε το Σάββατο μια εκτίμηση εκλογικού αποτελέσματος που με μικρές αποκλίσεις επιβεβαιώθηκε. Oι αποκλίσεις από τα πραγματικά ποσοστά του ΠΑΣΟΚ (0,9%), του ΚΚΕ (0,5%), του ΛΑΟΣ (0,4%), του ΣΥΡΙΖΑ (0,6%) και των ΛΟΙΠΩΝ (0,6%) είναι σε αρκετές περιπτώσεις (ΠΑΣΟΚ και ΛΑΟΣ) μικρότερες από τη μέση τιμή της εκτιμώμενης δύναμης των κομμάτων που έδωσε το διακαναλικό exit poll. Σε αυτή τη σύγκριση εξαιρείται το ποσοστό της ΝΔ στο οποίο όλοι έπεσαν έξω, προφανώς αδυνατώντας να πιστέψουν την έκταση της απόρριψής της από τους εκλογείς.
Τρίτον, ο δικομματισμός με την πολιτική αλλά και την εκλογική έννοια αποδεικνύεται για άλλη μια φορά ως η βασική σταθερή αρχή του μεταπολιτευτικού συστήματος. Παρά τα όσα έχουν κατά καιρούς γραφτεί και ειπωθεί σε διάφορες αναλύσεις η πολιτική εναλλαγή μονοκομματικών κυβερνήσεων στην εξουσία λειτουργεί από το 1974 σταθερά και με βάση μικρότερους ή μεγαλύτερους σε διάρκεια κύκλους κυριαρχίας. Μόνη εξαίρεση το 1989-1990 λόγω της ιδιομορφίας του τότε εκλογικού νόμου. Ναί, φέτος ο δικομματισμός έφτασε στο ιστορικά χαμηλό όριο του 77,3% μειωμένος κατά 2,3% από το προηγούμενο αρνητικό του ‘ρεκόρ’ το 1996 (79,6%). Ναι, για πρώτη φορά από το 1974 παρατηρείται μια φθορά του δικομματισμού σε δύο συνεχόμενες αναμετρήσεις. Αυτή όμως η φθορά δεν είναι καθόλου προδιαγεγραμένο αυτή τη στιγμή αν θα εξελιχθεί στο μέλλον γραμμικά ή αν και πάλι θα διακοπεί από την ανάκαμψη του δικομματισμού, όπως ακριβώς συνέβη στις εκλογές του 2000. Τότε που τα ποσοστά του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ έφτασαν το 86,5% το οποίο αποτελεί σχεδόν την ιστορικά καλύτερη επίδοση του δικομματισμού καθώς απέχει μόλις 0,1% από το αξεπέραστο σκορ των πιο πολωμένων εκλογών της μεταπολίτευσης, εκείνων του 1985. Το κλειδί για την εκτίμηση της μελλοντικής δυναμικής του δικομματισμού βρίσκεται, που αλλού(;), στις πραγματικές πολιτικές επιδόσεις των δυο μεγάλων κομμάτων στην εξαιρετικά ενδιαφέρουσα περίοδο που μόλις ανοίγει και στις απαντήσεις που θα πάρουμε στα δυο ερωτήματα που βρίσκονται στο τέλος αυτού του ποστ .
Τέταρτον, φαίνεται πως η συμπεριφορά του ελληνικού εκλογικού σώματος περνά σε μια νέα φάση, αυτή των συχνών και ραγδαίων μεταστροφών στις επιλογές του. Η χρησιμότητα του εργαλείου της κομματικής και πραταξιακής ταύτισης ολοένα μειώνεται βάζοντας έτσι μια νέα και εξαιρετικά ενδιαφέρουσα ποιοτική παράμετρο στον πολιτικό σχεδιασμό των επιτελείων. Η περιόδος που ξεκινά είναι, αν μη τι άλλο, γεμάτη προκλήσεις που θα μπορούσαμε να συνοψίσουμε σε δύο ερωτήματα.
Ερώτημα πρώτο: Σε τι βαθμό θα καταφέρει το ΠΑΣΟΚ να εφαρμόσει το πρόγραμμά του σε βασικές περιοχές πολιτικής όπως η ανάταξη της οκονομίας, η αναμόρφωση του κράτους, η πράσινη ανάπτυξη , η κοινωνική πολιτική, η διεθνής παρουσία της Ελλάδας πετυχαίνοντας σχετικά γρήγορα μικρές ή μεγαλύτερες νίκες που θα απαντούν στις προσδοκίες του κόσμου που το εμπιστεύθηκε;
Ερώτημα δεύτερο: Μέχρι την εκλογή νέου προέδρου, αλλά κυρίως μετά από αυτήν, θα διαχειριστεί η κεντροδεξιά παράταξη την ιστορική αυτή ήττα με τρόπο που να βρεί το νήμα των λάθος επιλογών και να τις αναδείξει στο φως μιας σοβαρής ιδεολογικής συζήτησης που έχει χρόνια να γίνει στους κόλπους της;
Αποκαμωμένη από την οικονομική κρίση και την πληθώρα των καθημερινών προβλημάτων, η κοινωνία παρακολουθεί αναστατωμένη τις εκδηλώσεις διαμαρτυρίας των νέων και την τυφλή έκρηξη οργής των εξαθλιωμένων. Καθένας αντιδρά όπως μπορεί και ανάλογα με ό,τι αποθέματα ενέργειας του έχουν μείνει μιλάει, γράφει, ακούει, κλαίει, διαβάζει, φωνάζει, αδιαφορεί, σατιρίζει, φοβάται, καταστρέφει, σκέφτεται.
Κοινός παρανομαστής όλων των αντιδράσεων η βαθιά απογοήτευση από την πολιτική και η αβεβαιότητα για το μέλλον. Οι προοπτικές της χώρας γίνονται όλο και πιο δυσοίωνες από τη χρόνια συσσώρευση των σκανδάλων και των ατελείωτων λάθος επιλογών. Το χάος και η σύγχυση αξιών και προτεραιοτήτων στη δημόσια ζωή έχουν κάνει την όποια ελπίδα ακούγεται τώρα για το μέλλον, να φαίνεται λες και είναι μόνο ανακλαστική. Ελπίδα, δηλαδή, που στην καλύτερη περίπτωση είναι για το όνομα της ίδιας της ελπίδας και της τιμής των όπλων του φύσει και θέση αισιόδοξου ανθρώπου. Ελπίδα που είναι αόριστη σαν ψευτοστοχευμένη προπαγανδιστική αφίσα. Ελπίδα παλαιάς κοπής και αντιδραστική, χωρίς μελετημένο περιεχόμενο και νοήματα. Τέτοιου είδους ελπίδα κυκλοφορεί αυτές τις μέρες στην πληγωμένη αγορά.
Από το Σάββατο και μετά ο πρωθυπουργός και η κυβέρνησή του μοιάζουν με ζόμπι καθώς ο λόγος και οι κινήσεις τους μεταφέρουν την αποπνικτική, σαν την ατμόσφαιρα της Αθήνας, πολιτική τους αποσύνθεση. Αργά η γρήγορα τη λύση θα τη δώσουν οι πολίτες. Καθώς όμως εδώ και δυο μήνες γονιμοποιείται η νέα πολιτική εναλλαγή, ελπίζω βάσιμα αυτή τελικά να συμβεί ως αποτέλεσμα της έλλογης έγκρισης ενός σχεδίου, όχι οράματος, για μια νέα Ελλάδα με σαφείς στόχους και προτεραιότητες και όχι στη λογική του ώριμου φρούτου και της σανίδας σωτηρίας. Όσο πιο σύντομα μπορέσει να αρχίσει αυτή η συζήτηση τόσο το καλύτερο.
* Η φωτογραφία είναι του καλού μου φίλου Πέτρου Σανταμούρη, από το facebook
