Το τέλος του επικοινωνισμού και η επόμενη μέρα

Η παραίτηση του Θεόδωρου Ρουσόπουλου από την κυβέρνηση αντιμετωπίστηκε σε μεγάλο βαθμό ως το τέλος της εποχής που την πρωτοκαθεδρία είχε η επικοινωνία έναντι της πολιτικής. Το παρακάτω απόσπασμα του Π.Μανδραβέλη από την Καθημερινή είναι ενδεικτικό:

Το πρόβλημα αυτής της κυβέρνησης ήταν ότι ο σχεδιασμός της έφτανε μέχρι τις 8 μ.μ. – την ώρα δηλαδή που ξεκινούσαν τα δελτία ειδήσεων. Πίστευε ότι όλα τα ελλείμματα πολιτικής μπορούσαν να καλυφθούν από την επικοινωνία. Εξ ου και η θεαματική άνοδος του κ. Ρουσόπουλου και η εξίσου θεαματική πτώση του. Η παραίτησή του κλείνει ένα ζημιογόνο κεφάλαιο της πολιτικής. Συμβολίζει το τέλος του επικοινωνισμού – μέρος του οποίου ήταν το παίγνιο με τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης (πάνω και κάτω από το τραπέζι) και της πολιτικής που μόνο στόχο είχε την εικόνα. (http://news.kathimerini.gr/4dcgi/_w_articles_columns_1_24/10/2008_289513)

Τι είναι ο επικοινωνισμός;
Εύστοχα σημειώνει ο Π. Μανδραβέλης πως επικοινωνισμός είναι όταν μόνος στόχος της πολιτικής είναι η εικόνα. Σε παγκόσμιο επίπεδο, η επιμέλεια της δημόσιας εικόνας των κυβερνήσεων έχει, για πολλούς λόγους, κερδίσει έδαφος σε βάρος της παραγωγής πολιτικής τα τελευταία 30 χρόνια. Στην Ελλάδα το φαινόμενο αναπτύχθηκε γρήγορα τα τελευταία 15 χρόνια,όμως γιγαντώθηκε την τελευταία πενταετία. Ποτέ δεν ήταν τέτοια η εμμονή ενός πρωθυπουργού με τη δημόσια εικόνα του, πάντα σε βάρος της ουσίας του πολιτικού του έργου, όσο ήταν για τη Ν.Δ του Κ.Καραμανλή με τον Ρουσόπουλο στο Μαξίμου.

Είναι ο επικοινωνισμός μακαρίτης;
Δικαιολογημένα,η κατάληξη -ισμός προδιαθέτει αρνητικά. Ο επικοινωνισμός ακούγεται σαν να είναι μια ασθένεια της σύγχρονης πολιτικής ζωής στην Ελλάδα. Αν λοιπόν ήταν ιός ο επικοινωνισμός τότε είναι ισχυρός και αρκετά μεταλλαγμένος γιατί προσβάλει οριζόντια τους φορείς του συστήματος της πολιτικής – και όχι μόνο –  επικοινωνίας στη χώρα μας. Ας θυμηθούμε απλά πόσες φορές προφέρονται και γράφονται το επίθετο ‘επικοινωνιακός’ και το επίρημμα ‘επικοινωνιακά’ στα ΜΜΕ. Από το πιο σπουδαίο μέχρι το ασήμαντο, τα πάντα στην πολιτική ανάγονται, αργά ή γρήγορα με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, στην διάσταση της επικοινωνίας.
Πέρα από αυτό, τι ποσοστό των ειδήσεων  αφορά σε πρωτογενή πολιτικά γεγονότα και θέματα και τι σε σχόλια και αναλύσεις των δημοσιογράφων που πηγάζουν όχι από πραγματικά πολιτικά γεγονότα, αλλά από ανώνυμες διαρροές, από κύκλους, περιβάλλοντα και άλλα κυκλώματα, από εικασίες και φυσικά από συζητήσεις που πραγματοποιούνται στις κλειστές συσκέψεις αρχισυνταξίας των μεγάλων καναλιών και εφημερίδων;
Γίνεται φανερό πως ο ‘επικοινωνισμός’ είναι εδώ και πλήττει όχι μόνο τους πολιτικούς. Εξίσου, αν όχι περισσότερο, αφορά τους δημοσιογράφους. Αλλά και το  κοινό της πολιτικής που όλο και πιο εθισμένο σε αυτόν αλλά και δύσπιστο εξ αιτίας του γίνεται.

Τότε τι είναι;

Σημαίνει η απομάκρυνση του Θεόδωρου Ρουσόπουλου από το προσκήνιο το τέλος του επικοινωνισμού; Όχι ακριβώς. Στην καλύτερη περίπτωση είναι ένας συμβολικός σταθμός στο δρόμο προς ένα νέο, αδιαμόρφωτο ακόμα, πολιτικό παράδειγμα. Στην χειρότερη είναι απλά ένα ακόμα επεισόδιο της κακόγουστης σειράς που παρακολουθούμε τα τελευταία χρόνια.

– Στον επικοινωνισμό αναφέρθηκε προ ημερών και ο Παναγιώτης και στις (27.10) με αφορμή ένα άρθρο του Γ.Κύρτσου αναδεικνύει  και άλλες όψεις του φαινομένου.

Πολιτικοί θεσμοί, web 2.0, Κοινωνία.

To http://www.patientopinion.co.uk/ είναι μια πρότυπη υπηρεσία με στόχο της βελτίωση του Βρεταννικού ΕΣΥ. Ένα mash up στο οποίο ο πολίτης μπορεί να δημοσιεύσει και να βρεί περιστατικά και εμπειρίες , να αναζητήσει τις πλησιέστερες υπηρεσίες υγείας στον τόπο κατοικίας του και να δει πως βελτιώνεται το βρεταννικό ΕΣΥ από τις γνώμες των ασθενών που εξυπηρετεί.

Υπάρχουν τρεις, όχι ανταγωνιστικοί, τρόποι για να σκεφτεί κανείς αυτή την πρωτοβουλία.

Μπορούμε να τη δούμε ως μια πρωτοβουλία ανοικτής καινοτομίας που με τη χρήση web 2.0 πρακτικών  ανασυνθέτει τη σοφία των ασθενών  προς όφελος του κοινωνικού συνόλου.

Μπορούμε να τη δούμε ως υπόδειγμα καλής πρακτικής του τι μπορεί να κάνει η , μη κερδοσκοπική στην προκειμένη περίπτωση, κοινωνική επιχειρηματικότητα όταν τα δημόσια δεδομένα διατίθενται από το κράτος για περαιτέρω χρήσεις.

Μπορούμε όμως ,και πρέπει,  να τη δούμε ως μια τρανή αποτυχία του σύγχρονου κράτους να προσφέρει παρόμοιες υπηρεσίες στους πολίτες του. Είναι πολύ σημαντικό για το δημόσιο συμφέρον αυτή η αποτυχία να καταλογίζεται και να γίνεται αντικείμενο συζήτησης. Να μην ξεχνιέται επειδή βρέθηκαν κάποιοι που κάνουν αυτό που θα έπρεπε να κάνει, ακόμα πιο ολοκληρωμένα, ένας κρατικός φορέας. Διαφορετικά θα διαιωνίζεται η  δυσαρέσκεια για τις δημόσιες υπηρεσίες που ,στον ένα ή στον άλλο βαθμό, είναι κοινή σε όλα τα σύγχρονα κράτη.  Μια δυσαρέσκεια που δεν θα έχει πρακτικό όφελος για το δημόσιο συμφέρον,  όσο δεν αρθρώνεται σε κοινωνικό αίτημα  αλλαγής  παραδείγματος  προς ένα ανοικτό μοντέλο διακυβέρνησης.

Εν συντομία, οι κεντρικοί πολιτικοί θεσμοί, όπως οι κυβερνήσεις και τα κόμματα, δεν φτάνει μόνο να ενθαρρύνουν την κοινωνική επιχειρηματικότητα με κινήσεις όπως η ελεύθερη διάθεση των δημόσιων δεδομένων. Στους πολύπλοκους και αβέβαιους καιρούς που διανύουμε χρειάζονται γενναίες  αλλαγές στον τρόπο παραγωγής και διανομής των δημόσιων πολιτικών και δημόσιων υπηρεσιών. Οι ηγεσίες, οι κυβερνήσεις και τα κόμματα έχουν την ευθύνη αυτών των προσαρμογών. Όμως αυτή την ευθύνη πρέπει να τη μοιραστούν με την κοινωνία, χωρίς απλά να την μετακυλήσουν σε αυτή.

Άρθρο στο kalimera.pasok.gr