Η κοινή γνώμη ως κοινό αγαθό

Πέρα από τον θόρυβο που συχνά προκαλεί η συζήτηση για τις δημοσκοπήσεις και τις αντικρουόμενες αναγνώσεις και ερμηνείες των δεδομένων τους, όλοι συμφωνούν στο εξής κλισέ: «Οι δημοσκοπήσεις είναι χρήσιμο εργαλείο δουλειάς…«.

Πράγματι, οι δημοσκοπήσεις είναι χρήσιμο εργαλείο δουλειάς για την διαμόρφωση και τη λήψη αποφάσεων. Η επιδέξια καταγραφή και η μετέπειτα ανάλυση των αντιλήψεων της κοινής γνώμης αποδεικνύεται διαχρονικά πολύτιμη για κάθε είδους οργανισμούς. Κυβερνήσεις, σε όλα τα μήκη και πλάτη της γής, τις χρησιμοποιούν καθημερινά για να υπολογίσουν την κοινωνική απήχηση της πολιτικής τους. Κόμματα βασίζουν το μεγαλύτερο μέρος του πολιτικού και επικοινωνιακού τους σχεδιασμού στα ευρήματα των αποκαλούμενων κυλιόμενων ερευνών. Επιχειρήσεις μετρούν διαρκώς την εμπορική διείσδυση των προϊόντων και των υπηρεσιών τους, αλλά και την εταιρική τους φήμη. Πολιτικοί και επιχειρηματίες σχεδιάζουν βήμα προς βήμα τις επόμενες κινήσείς τους στην σκακιέρα προσαρμόζοντάς τες στις καταγεγραμμένες διαθέσεις του κοινού στο οποίο απευθύνονται.

Έρευνες κοινής γνώμης διεξάγονται πλέον με αρκετά μεγάλη συχνότητα. Αυτό σημαίνει πως πολλοί συμπολίτες μας κατά κάποιο τρόπο είναι, εκτός από παθητικοί δέκτες των αποτελεσμάτων και των συζητήσεων γύρω από τις δημοσκοπήσεις,  και μέλη της εκάστοτε κοινής γνώμης. Όταν κάποιος απαντά σε τηλεφωνική δημοσκόπηση, όταν καταθέτει πρόσωπο με πρόσωπο την άποψή του στον ερευνητή, όταν συμπληρώνει ηλεκτρονικά ένα ερωτηματολόγιο αποκτά μια άτυπη ιδιότητα του μέλους της κοινής γνώμης για το υπό διερεύνηση θέμα. Δυνητικά, πολλοί μπορούν να είναι οιονεί μέλη της κοινής γνώμης. Είτε μέσα από τη συμμετοχή τους σε έρευνες ή και με την επίκτητη εξοικείωσή τους με την πρόσληψη, την κατανόηση και ανάλυση των αποτελεσμάτων τους. Η επαναλαμβανόμενη παραγωγή και διάχυση των δημοσκοπήσεων  συντελεί στην υποχώρηση της αφηρημένης υπόστασης της έννοιας.

Θα μπορούσαμε άραγε να αντιληφθούμε την κοινή γνώμη ως κοινό αγαθό; Πιθανότατα η κοινή γνώμη να είναι ένα,  κατά Barnes,  κοινό αγαθό με μεγάλη πληροφοριακή δύναμη προς όφελος μιας νέας αντίληψης περί δημοσίου συμφέροντος. Προφανώς ο μετασχηματισμός της λειτουργίας του κλάδου των δημοσκοπήσεων  στη λογική της κοινής γνώμης ως κοινού αγαθού προϋποθέτει αρκετή θεωρητική και επαναρυθμιστική προεργασία. Αυτό που θα έπρεπε να συμβαδίζει, αν όχι να προηγείται, μιας τέτοιας μακράς και επίπονης προσπάθειας  θα ήταν μια ευρεία δημόσια συζήτηση για πρακτικές εφαρμογές της αντίληψης των κοινών αγαθών στη σφαίρα της σύγχρονης οικονομίας.Μια συνέχεια της συζήτησης που ξεκίνησε στο αφιέρωμα του Re-public, αλλά σε πιο πρακτικό επίπεδο και με κλαδικά εξειδικευμένο περιεχόμενο και στόχους. Σε κάποιο ερχόμενο άρθρο ίσως μπορέσω να δώσω μια προγεύση μιας τέτοιας, πιο ειδικής συζήτησης.

Advertisements

One thought on “Η κοινή γνώμη ως κοινό αγαθό

  1. Η κοινή γνώμη ως κοινό αγαθό — ροη σταχυολόγων

Τα σχόλια είναι απενεργοποιημένα.