Περί deb8 και άλλων δαιμονίων

Παρακολούθησα το διαδικτυακό debate ζωντανά από τον υπολογιστή στο χώρο που έγινε, καθήμενος οριακά εκτός του αυτοσχέδιου στούντιο στο οποίο εκτυλίχθηκε. Είχα έτσι το μοναδικό προνόμιο να  παραβρίσκομαι στα παρασκήνια και παράλληλα να το παρακολουθώ σχεδόν υπό τις ίδιες συνθήκες σαν να μην ήμουν εκεί.

Η επιτυχία του ζωντανού διαδικτυακού debate ‘Πολίτες Επικεφαλής’ ήταν ότι κατέδειξε τι μπορεί να γίνει αν μερικοί πολίτες συνεργαστούν εθελοντικά,  με συνέπεια και αξιοποιώντας το κοινωνικό τους κεφάλαιο. Είναι μια κλασσική περίπτωση αυτού που αποκαλείται proof of concept.

Ένα εγγενές χαρακτηριστικό των νέων μέσων είναι πως ευνοούν άπειρους συνδυασμούς χρήσης τους ανάλογα με τις προτιμήσεις των δημιουργών περιεχομένου και γεγονότων. Έτσι, με σχετική ευκολία, έχουμε καινοτομίες ή κοινοτοπίες,  καλά ή κακά προηγούμενα. Το ζωντανό διαδικτυακό debate εξελίχθηκε πολύ ικανοποιητικά σύμφωνα με τις προδιαγραφές που σχεδιάστηκε. Είναι πέρα από κάθε αμφιβολία ένα καλό προηγούμενο μέσα στο ζοφερό τοπίο της δημόσιας επικοινωνίας.

Ταυτόχρονα, όμως, απέχει από το να αποτελεί καινοτομία. Πέτυχε σε ό,τι είχε να κάνει με τη δημιουργία καλού κλίματος και ελπιδοφόρων εντυπώσεων στη μικρή ελληνική κοινότητα των συμμετοχικών μέσων. Αλλά παράλληλα, ίσως και ακούσια, ανέδειξε με ενάργεια διαχρονικές στρεβλώσεις και τα κενά κατανόησης που τόσο επίμονα εμφανίζονται σε κάθε προσπάθεια για μια πιο ανοικτή, συμμετοχική και διάφανη πολιτική επικοινωνία.

Το deb8 έδειξε καθαρά μερικά πράγματα άξια προβληματισμού.

Πρώτον, η τηλεοπτική φόρμα παραμένει ισχυρά επιδραστική,  κάτι που φάνηκε από την επιρροή της στο σχεδιασμό και την υλοποίηση του deb8. Σε όσους παρακολούθησαν έστω και λίγο το εγχείρημα ήταν εμφανές πως δεν ξέφυγε από τα λίγο-πολύ καθιερωμένα τηλεοπτικά πρότυπα. Το ‘παράπονο’ ενός πολιτικού που στο τέλος αναφέρθηκε στην έλλειψη διαλείματος για διαφημίσεις είναι χαρακτηριστικό.

Δεύτερον, Οι πολιτικοί για άλλη μια φορά απέφυγαν να απαντήσουν απευθείας ή να συζητήσουν άμεσα με τους πολίτες.  Έτσι οι πολίτες, αν και χρήστικαν επικεφαλής, παρέμειναν οιωνεί συμμέτοχοι αφού τελικά παρακολούθησαν απλά τη διαμεσολαβημένη υποβολή των ερωτήσεών τους. Η φυσική παρουσία των πολιτικών σε μια διαδικτυακή πρωτοβουλία υπαινίσσεται μια άλλου τύπου αλληλόδραση με τους πολίτες η οποία, όμως, ακόμα αναζητείται.

Τρίτον, όλα αυτά ίσως έπρεπε να είναι απολύτως αναμενόμενα. Από πότε είχαμε κουλτούρα διαρκούς συμμετοχής στα κοινά για να περιμένουμε κάτι άλλο πέρα από ένα ακόμα talk show; Αν σας φαίνεται ‘κάπως’ αυτή η ερώτηση, υπάρχει και πιο εύκολη. Πόσοι από την ευρύτερη κοινότητα των συμμετοχικών μέσων εξέφρασαν σε ποικίλλους τόνους την δυσαρέσκειά τους για τις συνθήκες που διεξάγεται η προεκλογική περιόδος, την απουσία ουσιαστικής συζήτησης για τα πραγματικά προβλήματα, το ρηχό τηλεοπτικό λόγο, την έλλειψη διαβούλευσης για θέσεις, πολιτικές και προγράμματα;  Πολλοί το έκαναν, συχνά μάλιστα προσθέτοντας δραματικό τόνο ή αντικομματικές επωδούς. Γιατί όμως ΚΑΝΕΙΣ δεν μπήκε στον κόπο να αφήσει ΕΝΑ σχόλιο, μια σκέψη, μια ιδέα ή ακόμα περισσότερο μια πρόταση πάνω στα προγράμματα των κομμάτων για την Ε.Ε που αναρτήθηκαν με τόση φροντίδα και επιμέλεια στο deb8.gr ;

Τέταρτον, η απάντηση στο παραπάνω ερώτημα μπορεί να αδικεί την προσπάθεια που γίνεται για τέτοια πρότζεκτς και να αδειάζει τις μελλοντικές προσδοκίες που δημιουργούν. Όμως πρέπει να επισημάνουμε και κυρίως να καταλάβουμε σε βάθος με ποιούς τρόπους τα νέα μέσα ‘παραδοσιακοποιούνται’ μέσα από τη χρήση – τι αντίφαση – των πλέον εντατικών και ενεργών χρηστών τους.

Συνοπτικά, ναι υπάρχει όρεξη και καλή διάθεση να γίνουν νέα πράγματα. Ναι, ‘υπάρχει’ ή μπορεί να εννοηθεί μια και περισσότερες φαντασιακές κοινότητες που να κάνουν σημαντική δουλειά σε θέματα συμμετοχής του πολίτη, διαφάνειας και διαβούλευσης . Όμως για αυτά τα θέματα  υπάρχουν σημαντικά κενά κατανόησης  και σε ένα βαθμό έλλειψη εσωτερικής  τεχνογνωσίας  που αν δεν αντιμετωπιστούν με κάποιο τρόπο θα εξακολουθούν να μας υπερβαίνουν στο παρόν και να επανέρχονται στο μέλλον.

Advertisements

3 thoughts on “Περί deb8 και άλλων δαιμονίων

  1. hello

    οι πολιτικοί απάντησαν άμεσα στα ερωτήματα που έθεσαν και επέλεξαν πολίτες. Οι παριστάμενοι στο κοινό *δεν* νομιμοποιούνταν να κάνουν ερωτήματα, αφού η επιλογή τους ήταν αυθαίρετη (όχι με την κακή έννοια). Ασφαλώς θα είχε ενδιαφέρον να μπορούσαν να εκφραστούν αυτοπροσώπως τα ερωτήματα, αλλά δεν εστάθη δυνατό αυτή τη φορά

    ο λόγος -τελικά- για τον οποίο συμμετέχει κάποιος είναι το «διακύβευμα» ή/και η προσωπική ανταμοιβή. Αν συμμετέχει σε συναπόφαση ή σε συνδιαμόρφωση ή αναγνωρίζεται προσωπικά η συμμετοχή του και άλλα. Για κάποιους η πολιτική *είναι* από μόνη της ενδιαφέρουσα (είχαν την τύχη ή τo εγγενές ενδιαφέρον), άλλοι μένει να πεισθούν

    παρότι εργαστήκαμε σκληρά για να ανεβάσουμε τις διακηρύξεις των κομμάτων για τις ευρωεκλογές, καταλαβαίνουμε ποιος είναι ο κύριος λόγος για τον οποίο *δε* σχολιάζουν οι επισκέπτες: «δεν θα ληφθεί υπόψη, πόσο μάλλον θα αλλάξει τίποτε η γνώμη μου»

    ασφαλώς υπάρχουν θέματα τεχνολογίας, μεθοδολογίας και συναφή, αλλά αυτό που λείπει είναι η εμπεδωμενη κουλτούρα της ενδυνάμωσης της συμεμτοχής των πολιτών στις τάξεις των αιρετών. Και το ξερεις εξίσου καλά, αν όχι καλύτερα, με μένα.

    ακόμη και το ΠΑΣΟΚ, με τις σπουδαίες πρωτοβουλίες του, επιλέγει τις εύκολες λύσεις της -πιο αισθητικά αποδεκτής πλέον- «επικοινωνίας»

    δεν ξέρω αν η αποφυγή των παράλληλων μονολόγων (απάντηση σε ίδια ερωτήματα, σε δύο χρόνους), η επιλογή των ερωτημάτων από τους πολίτες, η ενσωματωμένη χρήση -μέχρι ενός σημείου- διαδραστικών εργαλείων (coveritlive / lime survey / κ.λπ.) και άλλα συνέθεσαν καινοτομία, όμως έχω την αίσθηση ότι ξέφυγε αρκετά από το τηλεοπτικό format.

    Ασφαλώς δεν ξέφυγε από το πλαίσιο της ζωντανής βιντεο-κάλυψης, αφού ακόμη κι αν ήταν εφικτό, δεν ήταν ζητούμενο

    Κλείνοντας, αναρωτιέμαι, ήταν μία περίπτωση στην οποία η τηλεόραση «εισέβαλλε» στο νέο δημόσιο χώρο (του Internet) ή ένα παράδειγμα των αλλαγών που πρόκειται να έρθουν στο τηλεοπτικό μέσο; Ρητορικό είναι το ερώτημα, αφού πιστεύω ότι ήταν το δεύτερο

    θενξ για το πολύ καλό ποστ σου

    Ανδρέας Τριανταφυλλίδης

  2. Συγχαρητήρια Αλέξανδρε για το ποστ. Και έλεγα ότι αξίζει κάποιος να ανοίξει το θέμα αυτό.
    Έρχεται μάλιστα μετά τη χθεσινή εκπομπή “Πρωταγωνιστές» του Σταύρου Θεοδωράκη στο MEGA που κατά την ταπεινή μου γνώμη ήταν εξαιρετική σαν φορματ. Και τι σχέση έχει αυτό? Έχει, γιατί δείχνει καταρχήν ότι πρέπει να είμαστε πιο ανοιχτοί σε σχέση με τις αντιλήψεις μας για «παραδοσιακά μέσα vs διαδικτυακά μέσα». Είχε πχ ένα φορματ που θα μπορούσε να είχε υιοθετηθεί (μόνο σαν παράδειγμα το αναφέρω γιατί το έχω πρόσφατο) και από το deb8, ξεφεύγοντας από την πεπατημένη του κομματικού τηλεοπτικού debate (άλλωστε και οι επικεφαλής των ευρω-ψηφοδελτίων είχανε μιντιακό χρόνο, δεν τους έλλειψε). Η καινοτομία είναι πάντα ζητούμενο στο διαδίκτυο και δεν είναι πάντα προφανής. Φυσικά, θα υποστηρίξω-όπως όλοι μας- οτιδήποτε γίνεται διαδικτυακά, γιατί μόνο έτσι θα μάθουμε και θα ξαναπώ ένα μεγάλο μπράβο στο deb8.

    Τώρα, το άλλο θέμα που ανακινείς, για τον σχολιασμό πολιτών για τα προγράμματα, φοβάμαι ότι είναι πιο σύνθετο και ξεφεύγει από ένα απλό σχόλιο εδώ. Έχει σχέση με βασικές αρχές και μεθοδολογίες e-democracy/e-participation που δεν ακολουθήθηκαν (και λιγότερο με «κουλτούρα συμμετοχής») και αν βρω χρόνο να μαζέψω τις σκέψεις μου, έχω σκοπό να τις γράψω γιατί έχουν σχέση και με το deb8.gr αλλά και το not-apathetic.eu με το οποίο μοιράζονται κοινές παιδικές ασθένειες. Άλλωστε, αυτό είναι που έχει νόημα, να μάθουμε από την πρακτική και τις κοινές εμπειρίες και να προχωρήσουμε. Και στο εξωτερικό αυτό κάνουν τελικά: Experiment-experiment-experiment!

    Βασίλης Γουλανδρής

  3. Ο πειραματισμός είναι το α και το ω σε όλες τις προσπάθειες συμμετοχής, όπως επίσης σημαντική συνεισφορά έχει το λάθος και ακόμα περισσότερο η αποτυχία γιατί προσφέρουν γνώση με μεγάλη αξία.

    Συμφωνώ και εγω με τον Βασίλη πως τα όρια μεταξύ ‘παραδοσιακών’ και ‘νέων’ μέσων γίνονται όλο και πιο δυσδιάκριτα. Δεν υπάρχουν τα στεγανά που νομίζαμε κάποτε καθώς πλέον οι μορφές, οι ροές προγραμμάτων και τα στύλ αλληλοεισδύουν συχνότερα από μέσο σε μέσο.

    Ανδρέα, το deb8 με όλες τις παρατηρήσεις που αποκομίσαμε από την εμπειρία του, είναι πολύ χρήσιμο παράδειγμα για το άμεσο μέλλον.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s