Ο Μπαράκ Ομπάμα στην Ελλάδα: Ένας προσωπικός απολογισμός.

Ας μου επιτραπεί ένας άλλου τύπου απολογισμός της οκταετούς θητείας του Μπαράκ Ομπάμα στο πιο ισχυρό πολιτικό αξίωμα του πλανήτη. Θα κάνω ένα προσωπικό και σε μεγάλο βαθμό συντεχνιακό απολογισμό της πολύπλευρης επίδρασης του χαρισματικού αυτού παγκόσμιου ηγέτη. Άκουσα πρώτη φορά για τον απερχόμενο πρόεδρο των ΗΠΑ τον Ιανουάριο του 2007, όταν ως Γερουσιαστής του Ιλινόι συνέστησε διερευνητική επιτροπή για την εκδήλωση της πρόθεσης να είναι υποψήφιος για το χρίσμα των δημοκρατικών στην προεδρική εκλογή του επόμενου έτους. Ανακοίνωσε τη βούληση να διεκδικήσει το χρίσμα με ένα βιντεάκι πρώτα στο YouTube. Ακόμα θυμάμαι τη στιγμή που το παρακολούθησα. Είχα μείνει έκθαμβος. Ένας πανελλαδικά άγνωστος νέος αφροαμερικανός αντί να καλέσει κάποιο κανάλι, επέλεξε να χρησιμοποιήσει ένα ανερχόμενο μέσο κοινωνικής δικτύωσης για να δημοσιοποιήσει τη σημαντικότερη είδηση της έως τότε καριέρας του. Το μέσο ήταν για άλλη μια φορά το μήνυμα. Ο λόγος που εξέπεμπε ενσωμάτωσε ένα αίτημα ανανέωσης κι αλλαγής του πολιτικού παραδείγματος και του περιεχομένου της πολιτικής. Ο συνδυασμός επιλογής μέσου κι ενός λόγου φρέσκου, αιχμηρού και με βαθιές πεποιθήσεις με έκανε να αρχίζω να παρακολουθώ τις επόμενες κινήσεις του αναφέροντας στο μπλόγκ μου ό,τι έβρισκα ενδιαφέρον.

barack

Η καμπάνια του Ομπάμα για την προεδρία το 2008 άλλαξε μια για πάντα της θέση των τεχνολογιών του διαδικτύου στους κανόνες της πολιτικής επικοινωνίας. Αμφισβήτησε στην πράξη την πρωτοκαθεδρία της τηλεόρασης. Αξιοποίησε τη δύναμη των κοινωνικών δικτύων κι έδωσε ρόλο και λόγο στους πολλούς υποστηρικτές από τη βάση.Έδειξε πως ο κεντρικός σχεδιασμός της επικοινωνιακής στρατηγικής μπορεί να συνδυαστεί με τη μερική απώλεια κεντρικού ελέγχου του μηνύματος που συνεπάγεται το άνοιγμα στο από τη φύση του αποκεντρωμένο διαδίκτυο. Στις ελληνικές εκλογές του Σεμπτεμβρίου του 2007, ένα χρόνο πριν την εμβληματική καμπάνια Yes We Can του 2008, οι όροι της προεκλογικής πολιτικής επικοινωνίας υπαγόρευαν μια επιφυλακτική κι αμήχανη στάση απέναντι στο διαδίκτυο. Τότε δίναμε πραγματικό αγώνα στην ομάδα Πληροφορικής και Νέων Τεχνολογιών του ΠΑΣΟΚ για τη διεκδίκηση πόρων και μεγαλύτερου ρόλου για το διαδίκτυο στην προεκλογική εκστρατεία. Τίποτα απο αυτά που σήμερα βλέπετε κάθε μέρα στις σελίδες των κομμάτων στο facebook  και το twitter δεν ήταν αυτονόητο τότε. Απεναντίας, για όλα ήθελες έγκριση από τον ίδιο τον υπεύθυνο του εκλογικού αγώνα. Έπρεπε να πάω με το λάπτοπ στο γραφείο του Λαλιώτη να εγκρίνει τα διαφημιστικά μπάνερ που θα έπαιζαν σε πολυσύχναστα portals κι εφημερίδες παρά το ότι ήταν ήδη συμφωνημένο ότι θα ακολουθούσαν πιστά την αισθητική και το μήνυμα που χαράχτηκε κεντρικά.

Πολλά άλλαξαν στις επόμενες εθνικές εκλογές, το 2009, κι αφού είχε προηγηθεί ο Ομπάμα το 2008. Ο τομέας επικοινωνίας του κόμματος και η ομάδα νέων τεχνολογιών στελεχώθηκαν με νέους και διαδικτυακά ικανούς ανθρώπους. Είχαν πλέον κάποιους πόρους και – το σημαντικότερο όλων –  την ίδια εντολή με πολλά άλλα κομματικά επιτελεία ανά τον κόσμο. «Κάντε το όπως ο Ομπάμα». Εντάξει, δεν είχαμε στις τάξεις μας στελέχη που εργάζονταν στην Google και το Facebook για να φτιάξουμε τα campaign engines και τα Dashboards του Ομπάμα. Πειραματιστήκαμε όμως αρκετά. Ανανεώσαμε τη διαδικτυακή εικόνα του κόμματος. Ενδυναμώσαμε με οδηγίες και εργαλεία εκλογικού αγώνα στελέχη σε όλη την Ελλάδα. Καλλιεργήσαμε κοινότητες εθελοντών. Δημιουργήσαμε μέσα από ανοικτά διαδικτυακά καλέσματα ομάδες εργασίας για την περαιτέρω επεξεργασία πολιτικών προτάσεων για το κυβερνητικό έργο στον τομέα της διαφάνειας. Τη βραδυά των εκλογών οι εκλογικοί αντιπρόσωποι έστελναν άμεσα από δική μας εφαρμογή για κινητά τα αποτελέσματα από τα εκλογικά κέντρα και έτσι είχαμε απο νωρίς εικόνα για τη διαφορά των 10 μονάδων που τα περισσότερα exit polls δεν προέβλεψαν.

Η πρώτη πράξη του Ομπάμα μόλις μπήκε επίσημα ως πρόεδρος στον Λευκό Οίκο στις αρχές του 2009 είχε τεράστιο συμβολισμό και διεθνή απήχηση. Εξέδωσε την Οδηγία για τη Διαφάνεια και την Ανοικτή Διακυβέρνηση προς όλους τους επικεφαλείς των δημόσιων υπηρεσιών.

Η κυβέρνησή μου δεσμεύεται να δημιουργήσει ένα επίπεδο ανοιχτότητας στη διακυβέρνηση που να μην έχει προηγούμενο. Θα εργαστούμε μαζί για τη διασφάλιση της δημόσιας εμπιστοσύνης και την καθιέρωση ενός συστήματος διαφάνειας, δημόσιας συμμετοχής και συνεργασίας. Η Ανοιχτότητα θα ισχυροποιήσει τη δημοκρατία μας και θα προάγει την αποδοτικότητα και αποτελεσματικότητα της κυβέρνησης.

Δυο μόλις μήνες μετά, στα τέλη Μαρτίου του 2009 όπως έχω γράψει ξανά, καταχωρήσαμε το όνομα χώρου opengov.gr για να το χρησιμοποιήσουμε για τις πολιτικές ανοικτής διακυβέρνησης  από τις πρώτες κιόλας ώρες μετά τις εκλογές του Οκτωβρίου του 2009. Το Σεπτέμβριο του 2011 στο περιθώριο διάσκεψης των Ηνωμένων Εθνών ιδρύθηκε η Συμμαχία για την Ανοικτή Διακυβέρνηση. Μια παγκόσμια πολυμερής πρωτοβουλία 70 κρατών και των αντίστοιχων τοπικών οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών με στόχο την προώθηση της διαφάνειας, την ενίσχυση της συμμετοχής των πολιτών, την καταπολέμηση της διαφθοράς και την αξιοποίηση των τεχνολογικών καινοτομιών για τη βελτίωση της διακυβέρνησης. Αν στη σημερινή Ελλάδα έχει κάπως διασωθεί η ατζέντα και η κουβέντα για την ανοικτή διακυβέρνηση αυτό οφείλεται σε σημαντικό βαθμό στη συμμετοχή της Ελλάδας στην OGP από το 2012, στην ανάληψη αυτοδεσμεύσεων σε διετή σχέδια δράσης που αυτή συνεπάγεται, και φυσικά στο πλαίσιο συνεργασίας που ενθαρρύνει η OGP μεταξύ στελεχών της κυβέρνησης, της δημόσιας διοίκησης και κάθε είδους ενδιαφερόμενων από την κοινωνία των πολιτών.

Είναι όλα ρόδινα και άμεμπτα στη θητεία Ομπάμα; Όχι βέβαια. Κοιτάζοντας μακροσκοπικά τα δεδομένα της συνολικής εικόνας, η Αμερική που παραδίδει στον Τράμπ είναι καλύτερη από εκείνη που παρέλαβε ο ίδιος από τον Μπους το νεώτερο. Ωστόσο, στη μικρή κλίμακα όπως είναι η πολιτική για την ανοικτή διακυβέρνηση, παρά τη μεγάλη κληρονομιά, τις καλές πρακτικές, τη διεθνή διάχυση των εννοιών της ανοιχτότητας δεν θα ήταν και τόσο άδικο να πω ότι σε όρους ουσιαστικής επίδρασης στην πραγματική ζωή των πολιτών πέρασε κάτω από τον πήχυ των φιλόδοξων αρχικών προσδοκιών που με τόσο πάθος και πεποίθηση δημιούργησε και ενέπνευσε ο ίδιος στα πρώτα του βήματα. Αρκεί να θέσουμε σε οποιοδήποτε πολίτη το ερώτημα: «Έχεις πρόσβαση στις πληροφορίες που χρειάζεσαι για να συμμετέχεις ενεργά στη διαμόρφωση των αποφάσεων που σε αφορούν και η συμμετοχή σου αυτή να λαμβάνεται υπόψη από τους ασκούντες την εξουσία;». Οι απαντήσεις δεν θα είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικές και αυτό οφείλεται στους στόχους που έχουν οι σχεδιαστικές προδιαγραφές των εφαρμογών ανοικτής διακυβέρνησης. Το «ξέπλυμα του ανοικτού – open washing», δηλαδή ο βαυκαλισμός πολιτικών  περιορισμένης φιλοδοξίας με το επίχρισμα των, υποτίθεται αξιακά ουδέτερων, εννοιών της διαφάνειας και της συμμετοχής, είναι ότι χειρότερο μπορεί να συμβεί στην προσπάθεια για αποτελεσματική και αποδοτική δημοκρατία. Η κληρονομιά Ομπάμα είναι μεγάλη και οι αδυναμίες της χτυπητές. Αν είναι ιάσιμες θα το δούμε.

Αντέχει το πολιτικό σύστημα τη συμφωνία παραμονής στο ευρώ;

Στις επόμενες μέρες φαίνεται θα οριστικοποιηθεί η συμφωνία που κλείνει τη φιλολογία της ρήξης με όσα ενδεχόμενα αυτή συνεπάγεται. Απομένει βέβαια να τη δούμε, να την καταλάβουμε σε όλες της τις λεπτομέρειες για να την κρίνουμε ολοκληρωμένα. Ωστόσο, από τις μέχρι τώρα ενδείξεις μπορούμε να κάνουμε ορισμένες προκαταρκτικές πολιτικές παρατηρήσεις.

Όσο καλό επικοινωνιακό πακετάρισμα κι αν γίνει από την κυβέρνηση, και παρόλο που παίζει κάποιο ρόλο, η συμφωνία δεν παύει να αποτελεί λογαριασμό βαρύ που πιθανότατα θα κληθούν να πληρώσουν και πάλι πολλοί και άδικα. Αυτό σημαίνει πολλαπλό κόστος. Κόστος για την κοινωνία που δε βλέπει φως στο τούνελ. Κόστος για την οικονομία που σε τέτοιο καθεστώς δεν βλέπει ανάπτυξη. Κόστος τελικά για την κυβέρνηση που καλλιέργησε προεκλογικά άλλες προσδοκίες.

Τα ερώτημα είναι μπορεί το πολιτικό σύστημα να μετριάσει αυτό το κόστος; Μπορεί αυτή τη φορά να μεγιστοποιήσει τα οφέλη από την παραμονή στο διεθνές σύστημα συνεργασίας των δυτικών χωρών; Η θέση μου είναι ότι ασφαλώς και μπορεί αν οι παίκτες κοιτάξουν επιτέλους μπροστά αφήνοντας πίσω τους παιδιάστικους τακτικισμούς και τις παραλυτικές μνησικακίες.

  1. Η κυβέρνηση πρέπει να κοιτάξει μπροστά. Έχει ένα προνόμιο που δεν το είχαν οι προηγούμενες. Πολιτικό ορίζοντα 3,5 χρόνων χωρίς προγραμματισμένη εκλογική αναμέτρηση. Έχει όμως επώδυνα μέτρα να εφαρμόσει. Η σημερινή κοινοβουλευτική στήριξη (ΣΥΡΙΖΑ, ΑΝΕΛ και υπό όρους τα άλλα φιλευρωπαϊκά κόμματα) καθόλου δεν εγγυάται τη δεδηλωμένη σε βάθος τετραετίας. Επομένως για να έχει μέλλον η κυβέρνηση πρέπει να ανανεώσει την εντολή της ανατέμνοντας τον πολιτικό χάρτη με νέο προγραμματικό περιεχόμενο. Υπάρχει τρόπος, οι συνθήκες και ο χρόνος για να το πράξει. Αποτελεί για αυτήν συνθήκη πολιτικής επιβίωσης.
  2. Η φιλοευρωπαϊκή αντιπολίτευση πρέπει να κοιτάξει μπροστά. Να ξεπεράσει επιτέλους την παγίδα του κουτσαβακισμού που την έχει εγκλωβίσει ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Σε περίπτωση που πάμε σύντομα σε εκλογές οι δρόμοι είναι δύο. Είτε θα δημιουργηθεί από τα καλύτερα υλικά της ΝΔ, του Ποταμιού και του ΠΑΣΟΚ ένα νέο κόμμα που θα επιχειρήσει να εκφράσει με αξιοπιστία και φρέσκο λόγο την εφαρμογή ενός πολιτικού πρότζεκτ της Ευρωπαίκής Ελλάδας του 2020 χτυπώντας στοχευμένα συγκεκριμένες αδυναμίες του ΣΥΡΙΖΑ. Ή αυτά τα κόμματα θα συνεχίσουν τις μοναχικές τους πορείες γεμάτες από μνημονιακά και αντιμνημονικά μισόλογα κι αφήνοντας να εκφράσει την μεταρρυθμιστική ατζέντα του μέλλοντος με τους δικούς του όρους ο ΣΥΡΙΖΑ.

Είναι ώρα μεγάλων αποφάσεων. Είναι ώρα για ηγεσία και πολιτική διεύθυνση.

Μηνύματα και συμπεράσματα μετά τις Ευρωεκλογές

Κάποιες πρώτες σημειώσεις για το εκλογικό αποτέλεσμα των ευρωεκλογών του 2009.

1. Το ΠΑΣΟΚ πέτυχε μια καθαρή και μεγάλη νίκη. Επειδή διάφορες σοφιστείες επιστρατεύθηκαν για λόγους που μάλλον χειροτερεύουν τη θέση των ηττημένων, αρκεί να επισημάνουμε πως η ποσοστιαία διαφορά (4,4%) πλησιάζει εκείνη που είχε η ΝΔ από το ΠΑΣΟΚ στις Βουλευτικές του 2004 (4,8%). Τότε είχε από όλους χαρακτηριστεί ως συντριπτική. Η επόμενη μέρα είναι ένα νέο ξεκίνημα από άλλη πλέον εκλογική και πολιτική αφετηρία. Είναι αυτή η νίκη προάγγελος μιας σαρωτικής επικράτησης στις εκλογές με αυτοδυναμία; Σίγουρα είναι ένα πρώτο βήμα. Όμως όσο και αν το σπάσιμο του ροδιού γέμισε με αισιοδοξία τα στελέχη, τα μέλη και τους φίλους του ΠΑΣΟΚ, τίποτα ακόμα δεν είναι δεδομένο και ευτυχώς.Το αποτέλεσμα θέλει βαθύτερη ανάγνωση, περιφέρεια-περιφέρεια, νομό-νομό, δήμο-δήμο, ανά ηλικιακή και κοινωνική κατηγορία. Μόνο έτσι θα βγούν πραγματικά χρήσιμα συμπεράσματα. Αν πάντως κάποιος δει τις πρώτες δηλώσεις του Γιώργου Α. Παπανδρέου θα διαπιστώσει πως αυτός είναι ο τόνος που μεταδίδει για την επόμενη μέρα. Δουλειά και επαφή με τον πολίτη ανεξάρτητα αν ψήφισε ΠΑΣΟΚ, άλλο κόμμα ή απείχε.

2. Η ΝΔ σημείωσε σημαντική ήττα. Παρά τα χαμηλά της ποσοστά και την υψηλή διαφορά, ή ήττα της δεν περιορίζεται μόνο στο εκλογικό αλλά αφορά εξίσου και στο πολιτικό πεδίο. Το βράδυ των ευρωεκλογών η ηγεσία της ΝΔ έδειξε πως ούτε κατάλαβε, ούτε έχει τη διάθεση να καταλάβει γιατί έχασε. Ξεκίνησε τη διαχείριση της ήττας με το χειρότερο δυνατό τρόπο. Η εικόνα ενός πρωθυπουργού που μεταβαίνει στο Ζάππειο συνοδεία πανηγυρίζοντων ΟΝΝΕΔιτων και που στη συνέχεια επιχειρεί  ευθαρσώς να ‘σώσει την παρτίδα’ τσαλαβουτώντας με άλματα λογικής στα θολά νερά της αποχής, είναι περισσότερο από απογοητευτική για κάθε πολίτη και ιδίως για τον ταλαντευόμενο Νεοδημοκράτη. Φτάνει μάλιστα στα όρια της χρεωκοπίας αν λάβουμε υπόψη ότι ουσιαστικά εξήγγειλε, για πολλοστή φορά, την εμμονή του στην ίδια πολιτική των αποκαλούμενων ‘μεταρρυθμίσεων’. Από το 2004 η κυριαρχία της ΝΔ στο πολιτικό τοπίο ήταν πολύ περισσότερο εκλογική και επικοινωνιακή, πολύ λιγότερο πολιτική και σχεδόν καθόλου ιδεολογική. Τώρα που καταγράφηκε σε εθνική αναμέτρηση η απώλεια του εκλογικού πλεονεκτήματος η θέση της είναι εξαιρετικά δυσχερής. Ειδικά αν λάβουμε υπόψη μας την υστέρησή της και στα υπόλοιπα πεδία. Μετά τις πρώτες ενδείξεις παρατηρούμε ότι το κυβερνών κόμμα θα επιδεινώσει τη θέση του.  Ίσως είναι πρόωρο αλλά από τις πρώτες αντιδράσεις του Κ.Καραμανλή και κορυφαίων περι αυτού στελεχών,διαφαίνεται ότι περνούν το ψυχολογικό σύνδρομο της άρνησης. Κάπως έτσι, το κόμμα της ΝΔ πιθανόν να εισέρχεται σιγά, σιγά σε μια ενδιαφέρουσα πορεία με αρκετούς ενδιάμεσους σταθμούς και τελικό προορισμό την επανεξέταση της πολιτικής και ιδεολογικής του φυσιογνωμίας μέσα από την αντιπαράθεση μιας λαϊκής-συντηρητικής δεξιάς με την φιλελεύθερη και πιο κεντρώα εκδοχή της.

3.Το  ΚΚΕ συγκράτησε για άλλη μια φορά τις δυνάμεις του αποδεικνύοντας, αν μη τι άλλο, την οργανωτική και ιδεολογική συνέπεια με την οποία απευθύνεται στο ακροατήριό του όλα αυτά τα χρόνια. Διατήρησε την τρίτη θέση και έτσι επιβεβαίωσε την ισχύ του απέναντι τόσο στον ΣΥΡΙΖΑ όσο και προς το ανερχόμενο ΛΑΟΣ, τουλάχιστον προς το παρόν…

4. Ο ΛΑΟΣ ανέβασε σημαντικά τα ποσοστά του, κυρίως λόγω της κατάρρευσης της ΝΔ. Σε αντίθεση με θνησιγενή μικρά κόμματα στο παρελθόν, όπως η ΠΟΛΑΝ, το ΔΗΚΚΙ και παλιότερα η ΔΗΑΝΑ δείχνει πως έχει έρθει στο πολιτικό σκηνικό για να μείνει. Μπορεί ο ατακαδάρος αρχηγός του να κατορθώνει να διατηρεί το ενδιαφέρον των δημοσιογράφων και μερίδας του κόσμου που τον παρακολουθούν μέσω τηλεόρασης. Αλλά οι πραγματικές αιτίες της σταθεροποίησης ενός τέτοιου κόμματος είναι πολιτικές. Πρώτον, ο ΛΑΟΣ καλύπτει με επιτυχία τον πολιτικό χώρο της ακροδεξιάς τον οποίο η ΝΔ έχει από καιρό εγκαταλείψει και ούτε φαίνεται πως έχει κάποιο ενδιαφέρον να επανδιεκδήσει υπό τις παρούσες συνθήκες. Από την άλλη μεριά δεν πρέπει να παραγνωρίσει κανείς ότι οι ακραία συντηρητικές θέσεις του σε θέματα της νέας κοινωνικής ατζέντας όπως οι μετανάστες, τα δικαιώματα ομοσεξουαλικών κλπ βρίσκουν απήχηση σε μια κοινωνία φοβισμένη εν μέσω κρίσης και χωρίς ευρεία πλειοψηφική συνείδηση και εμπιστοσύνη, ακόμα,  σε ένα νέο επιτακτικό σχέδιο για την Ελλάδα.

5. Ο ΣΥΡΙΖΑ όπως και η ΝΔ ανήκουν στους βαριά ηττημένους των Ευρωεκλογών. Εκτός από την ήττα, τα δύο αυτά κόμματα χθές παρουσίασαν ακόμα ένα κοινό χαρακτηριστικό. Την διαφαινόμενη έλλειψη κατανόησης των αιτίων της. Για τον ΣΥΡΙΖΑ το χθεσινό αποτέλεσμα δεν είναι απλά ένα ατυχές, πέρα από τις αρχικές προσδοκίες συμβάν που πρέπει συλλογικά να ερμηνευτεί. Στόχος του ήταν ένα διψήφιο ποσοστό, η εκλογή τριών ευρωβουλευτών, ο κλονισμός του δικομματισμού, η συγκρότηση ενός εναλλακτικού τρίτου πόλου της αριστεράς των κινημάτων και της οικολογίας. Τίποτα από τα παραπάνω δεν συνέβη. Το ποσοστό του υπολείπεται και των πιο μετριοπαθών ύστερων προσδοκιών, εκλέγει μόλις έναν ευρωβουλευτή, ο δικομματισμός είναι στη θέση του και ο τρίτος πόλος προκαλεί μελαγχολία όπως επιχειρεί να τον εκφράσει. Μια είναι η κύρια αιτία στην οποία οφείλεται το κακό αποτέλεσμα. Το σχήμα του ΣΥΡΙΖΑ έχει ακυρώσει το στοιχείο της προοδευτικής ευρωπαϊκής αριστεράς που κάποτε διέκρινε τον ΣΥΝ. Από Συνασπισμός της Αριστεράς και της Προόδου που ήταν κάποτε, έχει γίνει της Ριζοσπαστικής Αριστεράς. Παλεύει μέσα σε οξείες αντιφάσεις  και χωρίς κανένα έλλογο σχέδιο να συγκροτήσει έναν αόριστο, στις πραγματικές πολιτικές συνθήκες , τρίτο πόλο χωρίς να του προσδίδει κάποιο κατανοητό στο ευρύ κοινό στρατηγικό προορισμό. Πρακτικά, εκεί που θα έπρεπε να οικοδομεί, να επενδύει και να εξελίσει το πολιτικό κεφάλαιο της ανανέωσης και του προοδευτικού ευρωπαϊσμού, κάνει το αντίθετο. Το σχήμα του ΣΥΡΙΖΑ, παρά τις φιλότιμες προσπάθειες και το ενωτικό, αν όχι ανοχικό πνεύμα, στελεχών όπως ο Φώτης Κουβέλης,  έχει ουσιαστικά περιθωριοποιήσει την πιο παραγωγική του τάση πρός όφελος παλαιοκομμουνιστικών συνιστωσών και φιλοσοφικών αναζητήσεων. Χωρίς καμία στέρεη πολιτική συμμαχιών ο κος Τσίπρας επιθυμεί διάχυση των ευθυνών της πολυεπίπεδης ήττας και ουσιαστικά επιμένει να πορεύεται στον ίδιο δρόμο μη δείχνοντας ακόμα να λαμβάνει υπόψη του ότι ακόμα και σε αυτό το 4,7% συγκαταλέγονται πολλοί ψήφοι με μισή καρδιά.

6. Έμειναν για το τέλος η υψηλή αποχή 48%  και τα Λοιπά κόμματα που συνολικά συγκέντρωσαν περισσότερο από 6%. Για να είμαστε σε θέση να υπολογίσουμε σωστά και να ερμηνεύσουμε την αποχή στην Ελλάδα χρειάζονται ενημερωμένοι εκλογικοί κατάλογοι γιατί προφανώς στο εκλογικό σώμα δεν είναι 10.000.000 ψηφοφόροι. Σε κάθε περίπτωση πρέπει ως κοινωνία να κατανοήσουμε με ποιοτικούς όρους την αποχή που, πέρα από το συγκυριακό του τριημέρου,  φαίνεται πως θα επανηληφθεί. Σε ό,τι αφορά στα μικρότερα κόμματα και ειδικά στους Οικολόγους Πράσινους απομένει να δούμε την παρουσία και τη δυναμική τους ενόψει των Βουλευτικών εκλογών.

Έχει η ΝΔ μήνυμα;

Έγραφα στο προηγούμενο άρθρο, αναλύοντας την προεκλογική καμπάνια της ΝΔ με τα παπαγαλάκια, για την ουσιαστική απουσία μηνύματος σε εκείνη τη σειρά των διαφημιστικών. Η ίδια απουσία παρατηρείται και στο δεκάλεπτο σπότ που ήδη προβάλεται. Δεν είναι μόνο το γεγονός ότι το «με σύμμαχο εσένα» είναι, όχι μόνο για την επικείμενη αναμέτρηση,  εκτός τόπου και χρόνου ως μήνυμα. Είναι επίσης ο δραματικός τόνος που διαπνέει όλο το δεκάλεπτο και η απουσία αναφοράς στις πολιτικές της Ε.Ε που στηρίζει η ΝΔ. Ακόμα περισσότερο δεν υπάρχουν πουθενά οι υποψήφιοι που προτείνει το κυβερνών κόμμα να στείλει ο ελληνικός λαός στην ευρωβουλή με την ψήφο.

Το αντίθετο διαπιστώνει όποιος δει το αντίστοιχο δεκάλεπτο του ΠΑΣΟΚ για τις Ευρωεκλογές. Εκεί που η αναμέτρηση της 7ης Ιουνίου, οι προτεινόμενες πολιτικές στην ευρώπη σε σχέση με την Ελλάδα, οι υποψήφιοι για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προβάλλονται με θετικό τρόπο και συνέπεια.

Έχει γραφτεί και ειπωθεί πολλές φορές πως η μεγαλύτερη αδυναμία της διακυβέρνησης Καραμανλή ήταν η έλλειψη σχεδίου για τη χώρα, η παντελής απουσία ενός οραματικού εθνικού στόχου. Αντί αυτού είχαμε και έχουμε μια άνευ προηγουμένου για τα ελληνικά δεδομένα πρωτοκαθεδρία της επικοινωνίας έναντι της πολιτικής. Είναι ίσως τραγική ειρωνεία, αλλά αυτό που παρατηρούμε μέχρι τώρα στην καμπάνια της ΝΔ είναι μια κακή επικοινωνιακή στρατηγική σε όλα τα επίπεδα, να επιχειρεί να περισώσει ό,τι γίνεται να σωθεί από μια συνολικά αποτυχημένη πενταετή κυβερνητική θητεία.

Άν κάποιος δεν ήταν βέβαιος πως σε 13 μέρες έχουμε Ευρωεκλογές θα νόμιζε πως η ΝΔ μιλάει για άλλου τύπου εθνική αναμέτρηση. Καθόλου τυχαίο δεν είναι το γεγονός ότι η επικεφαλής του ευρωψηφοδελτίου της ΝΔ κα Μ. Γιαννάκου προσπαθεί να απομακρύνει τη συζήτηση από το δίλημμα σοσιαλισμός η βαρβαρότητα το οποίο μπήκε στο επίκεντρο της ατζέντας με …πρωτοβουλία του κόμματός της.

Το’πε το’πε ο παπαγάλος

Με τα πρώτα διαφημιστικά σποτάκια ΠΑΣΟΚ και ΝΔ για τις Ευρωεκλογές στον αέρα, μπορούμε να κάνουμε κάποιες αρχικές παρατηρήσεις για τα σποτάκια της ΝΔ που συζητήθηκαν εξαιτίας των παπαγάλων που εμφανίζονται σε αυτά.

Ένα από τα βασικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζει η επικοινωνιακή πολιτική της ΝΔ είναι η επαπειλούμενη εκλογική της κατάρρευση πρός όφελος του ΠΑΣΟΚ και άλλων μικρότερων πολιτικών σχηματισμών. Η αποσυσπείρωση της εκλογικής της βάσης, για την οποία γίνεται τόσος λόγος στα ΜΜΕ,  είναι απλά  η άλλη όψη της διαφαινόμενης κατάρρευσης. Σαφώς οφείλεται σε καθαρά πολιτικούς λόγους αλλά όμως δεν συζητούνται, ακόμα,  όσο θα έπρεπε. Το κυβερνών κόμμα θα προσπαθήσει με κάθε μέσο να αναχαιτίσει αυτές τις τάσεις αποσύνθεσης των κοινωνικών του συμμαχιών μέχρι την 7η Ιουνίου. Τα πρώτα σποτάκια της ΝΔ με τα παπαγαλάκια είχαν αυτό το σκοπό, αλλά είναι πολύ μακριά από το να τον πετύχουν.

Τα παπαγαλάκια ήταν ένα εξυπνακίστικο εύρημα στο οποίο εγλωβίστηκε το επιτελείο της ΝΔ στην προσπάθειά του να χρησιμοποιήσει μεν αρνητική διαφήμιση, χωρίς όμως να παρουσιάσει κάτι αντιπαθές ή εμφανώς άκομψο στο κοινό. Εγκλωβίστηκε γιατί το εξωπραγματικό του πράγματος με τους ομιλούντες παπαγάλους να καταδιώκουν τους πολίτες σαν από σκηνή των Πουλιών του Χίτσκοκ, υπονομεύει την ιδέα «Κάποιοι σου λένε ψέματα για να σε τρομοκρατήσουν» αφού το ίδιο το αναπαριστώμενο γεγονός δεν γίνεται πιστευτό.  Δύο ακόμα σημεία κάνουν αρνητική εντύπωση. Το πρώτο είναι η επικοινωνιακά θολή κινούμενη γραφιστική εικόνα του δεύτερου μέρους των διαφημιστικών σπότ που μεταδίδει μια αίσθηση ανακατέματος και μη σταθερότητας που ομολογώ είναι ξένες με όσα είχαμε δει από καμπάνιες της ΝΔ το 2004 και 2007. Το δεύτερο, που προφανώς εξηγεί τα προαναφερόμενα, είναι η έλλειψη μηνύματος.

* Ο αρχικός τίτλος του άρθρου ήταν «Το’πε το΄πε ο παπαγάλος ότι θα νικήσει άλλος» όμως έκοψα τις 4 τελευταίες λέξεις όταν διαπίστωσα ότι για χάρη μιας ρίμας θα έπεφτα και εγώ στην παγίδα της χαριτωμενιάς που υπονομεύει το επιχείρημα.

Αν μπορούσες να πείς ένα πράγμα με 200 λέξεις

γνωρίζοντας ότι θα τεθεί υπόψη των ηγετών των 20 πιο ανεπτυγμένων χωρών του κόσμου που αντιπροσωπεύουν το 85% της παγκόσμιας παραγωγής, τι θα τους έλεγες; Πρόκειται για μια ακόμα διαδικτυακή δράση του βρετανικού εργατικού κόμματος ενόψει τις συνάντησης των ηγετών της G20 που θα γίνει στις 2 Απριλίου στο Λονδίνο με αφορμή την πιο βαθιά παγκόσμια οικονομική κρίση. Τα μηνύματα πρέπει να είναι έως 140 χαρακτήρες (200 περίπου λέξεις)

picture-2

Go Fourth

Το Go Fourth ιδρύθηκε από σημαντικές μορφές των Νέων Εργατικών όπως ο Τζόν Πρέσκοτ και ο Άλαστερ Κάμπελ, ως μέρος των προσπαθειών που κάνει το κυβερνών κόμμα του Ηνωμένου Βασιλείου να υπερασπιστεί το έργο της τελευταίας 12ετίας, να τεκμηριώσει την ακαταλληλότητα των Συντηρητικών να αναλάβουν ξανά την ευθύνη διακυβέρνησης και να αναζωογονήσει το ενδιαφέρον των υποστηρικτών του να συμμετέχουν στην προεκλογική του καμπάνια μέσα από μια νέα προσέγγιση πολιτικής επικοινωνίας με διαδραστικά χαρακτηριστικά και πρακτικές.

Ένα πολύ ενδιαφέρον στοιχείο είναι, μεταξύ άλλων, το γεγονός πως τόσο ο Πρέσκοτ λόγω ηλικίας, όσο και ο σχεδόν συνώνυμος του spin Κάμπελ είναι μάλλον οι τελευταίοι που θα φανταζόταν κανείς ως μπροστάρηδες σε ένα τέτοιο εγχείρημα. Ή μήπως όχι;